کد خبر : 2426
تاریخ انتشار : سه شنبه ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ - ۱۰:۲۹

رییس سازمان محیط زیست همدان ؛

تالاب «آق‌گل» ملایر چشم انتظار بارش‌های بهاره

تالاب «آق‌گل» ملایر چشم انتظار بارش‌های بهاره
گروه استانها - همدان ؛

بهار اگرچه با بارش‌های خوبی آغاز شد، اما تنها و بزرگترین تالاب استان همدان همچنان چشم‌انتظار سخاوت آسمان است، اگرچه محیط زیست پیش‌بینی کرده با ادامه بارش‌ها احتمال آبگیری وجود دارد.

آخرین باری که تالاب آق‌گل ملایر آبگیری شد، فروردین سال گذشته بود که به دنبال بارش‌های خوب از اوایل اردیبهشت تا اواخر مردادماه به مدت چهار ماه (۱۲۴) روز آبگیری و بعد از آن دوباره خشک شد.

به گفته محیط زیست، آق‌گل تالاب فصلی است و انتظار نداریم که به طور مداوم آب داشته باشد، چنانچه آب در رودخانه “قره‌چای” جریان داشته باشد و بارندگی‌ها به صورت روان‌آب و سیلاب به سمت تالاب هدایت شود، به آبگیری آق‌گل کمک می‌کند که در فصل آبگیری، سیراب شود.

با این وجود آبگیری تالاب آق‌گل همچنان با بارش‌های خوب بستگی دارد و چنانچه حقابه تالاب آق‌گل تامین شود، به جای چهار ماه، آبگیری تالاب به ۶ و هفت ماه می‌رسد.

از اواسط سال ۱۳۹۹ تاکنون آق‌گل تن به آب نساییده و امسال هم سخاوت آسمان و بارش برف و باران زمستان، تن خشک و ترک‌خورده آن را سیراب نکرد.

تالاب «آق‌گل» ملایر چشم انتظار بارش‌های بهاره

فروردین پارسال؛ آخرین آبگیری آق‌گل

رنجش و بی‌مهری به طبیعت، برداشت بی‌رویه سفره‌های زیرزمینی در کنار کاهش بارندگی‌ها و خشکسالی‌های اخیر موجب شده تالاب زیبا و طبیعی «آق‌گل» در استان همدان شهرستان ملایر با پیشینه‌ای حدود ۴۰ هزار سال، سال‌ها مامن و گذرگاه پرندگان مهاجر و بومی نباشد.

تالاب آق‌گل از غنی‌ترین آبگیرهای طبیعی غرب کشور محسوب می‌شود و بر اساس آمارها در سال‌های پر فروغش مامن و گذرگاه بیش از پنج هزار گونه پرنده‌ آبزی و کنار آبزی همچون مرغابی، غاز خاکستری، تنجه، انواع اردک، لک‌لک و حواصیل بوده، اما پس از بارش‌های سیل‌آسای سال ۱۳۹۸، بارش‌های زمستانی امسال و سال‌های گذشته هم نتوانست آق‌گل را سیراب کند و این پدیده زیبای طبیعی همچنان تشنه است.

تالاب طبیعی و فصلی آق‌گل در محدوده مرزی استان‌های همدان و مرکزی و به فاصله ۳۰ کیلومتری شمال شرقی ملایر و ۲ کیلومتری جنوب شرقی اسلامشهر آق‌گل در شهرستان ملایر و ۱۸ کیلومتری شمال غربی خنداب در استان مرکزی و یک کیلومتری جنوب غربی روستای قاسم‌آباد در استان مرکزی واقع شده و در میان ۶ حوضه آبریز اصلی کشور در حوضه آبریز فلات مرکزی و در حوضه آبریز فرعی دریاچه نمک و زیر حوضه فرعی کمیجان و زیرحوضه رودخانه قره‌چای که تامین کننده اصلی حقابه تالاب است، قرار گرفته است.

تالاب «آق‌گل» ملایر چشم انتظار بارش‌های بهاره

خشکی تالاب خطری جدی برای ورود ریزگردها

تالاب آق‌گل یک دریاچه فصلی آب شیرین است که در محدوده دشت سیلابی کم‌شیب واقع شده، آق‌گل نسبتا مسطح است و پست‌ترین نقطه آن دارای ارتفاعی حدود ۱۶۴۰ متر از سطح دریا است، فصول آبگیری تالاب آق‌گل بسته به میزان بارندگی سالانه از اواخر آذرماه آغاز و تا اواسط خردادماه هر سال پایان می‌پذیرد، به طوری‌که عمق آب تالاب از صفر تا یک متر متغیر است و وسعت آن در سال‌ها و ماه‌های پرآبی به حدود ۱۵ کیلومتر مربع هم می‌رسد و با پیشروی آب در قسمت‌های میانی، جزیره‌هایی به ارتفاع ۶ متر نیز ظاهر می‌شود.

از آخرین باری که سال گذشته آق‌گل به مدت چهار ماه آبگیری شد، پرندگان مهاجر بخشی از مسیر مهاجرت‌شان را در این تالاب سپری کردند و پرندگان بومی، آبزی و کنارآبزی نیز در آق‌گل مستقر شدند و جوجه‌ریزی و تخم‌گذاری داشتند.

این در حالیست که تأثیرات خشک‌شدن آق‌گُل به‌صورت یک زنجیره به هم‌پیوسته، تمامی ابعاد زندگی در منطقه را تحت تأثیر قرار داده است و نابودی «فسیل زنده Triops Concriformis» و ۵۰ گونه جانوری و گیاهی، به معنای حذف دائمی بخشی از میراث ژنتیکی و تنوع زیستی کشور است، خروج پرندگان مهاجر نیز شکافی در چرخه‌های زیستی مهاجرت ایجاد می‌کند.

تشدید بحران‌های زیست‌محیطی تهدید خشک شدن تالاب است و از بین رفتن کارکردهای حیاتی تالاب مانند کنترل سیلاب، جلوگیری از فرسایش خاک و تعدیل آب‌وهوا، منطقه را در برابر بلایای طبیعی آسیب‌پذیرتر کرده است، از سوی دیگر بروز ریزگردها نیز سلامت ساکنان را تهدید می‌کند.

تالاب «آق‌گل» ملایر چشم انتظار بارش‌های بهاره

احتمال آبگیری تالاب آق‌گل با ادامه بارش‌ها

تهدید میراث تاریخی و گردشگری و تخریب بنیان‌های اقتصادی از دیگر آسیب‌ها است و تحت تأثیر قرار گرفتن کشاورزی منطقه و معیشت روستانشینان نیز می‌تواند به بیکاری، فقر و مهاجرت اجباری منجر شود و بافت اجتماعی منطقه را از هم بگسلد، همچنین از بین رفتن چشم‌اندازهای طبیعی و پتانسیل گردشگری منطقه، فرصت‌های توسعه اقتصادی پایدار را نیز نابود می‌سازد.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست ملایر اظهار کرد: با وجود شروع بارش‌های خوب بهاره، هنوز تالاب آق‌گل آبگیری نشده است.

«مهدی رضازاده» افزود: طی بازدیدهایی که روزهای گذشته از تالاب داشتیم، هنوز آبی در تالاب جمع نشده و فقط با بارش‌هایی که انجام شد، رطوبت به سطح خاک رسیده است.

رئیس محیط زیست ملایر گفت: طی بازدیدهایی که روزهای گذشته از تالاب داشتیم، هنوز آبی در تالاب جمع نشده و فقط با بارش‌هایی که انجام شد، رطوبت به سطح خاک رسیده است.

وی بیان کرد: امیدواریم با ادامه روند بارش‌ها، آب به تالاب برسد و بهار امسال احتمال آبگیری آق‌گل دور از انتظار نیست.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست ملایر ادامه داد: آق‌گل یکی از تالاب‌های فصلی مهم استان همدان است که چند سالی آبگیری آن به خوبی انجام نشده است.

رضازاده گفت: با بارش‌های بهاری تاکنون، سطح رویی تالاب آبگیری نشده و فقط زمین‌های کشاورزی اطراف تالاب تا حدودی از بارش‌ها تغذیه کرده‌اند.

وی اظهار کرد: اشاره به انتخاب این تالاب توسط پرندگان مهاجر برای زمستان‌گذرانی و جوجه‌آوری، بر اهمیت فرامنطقه‌ای آن تأکید دارد، این تالاب بخشی از شبکه بزرگی از تالاب‌هاست که مسیر پرواز و ادامه حیات پرندگان مهاجر را تشکیل می‌دهند و نابودی آق‌گُل، حلقه‌ای از این زنجیره حیاتی را از بین خواهد برد.

به گفته رییس اداره حفاظت از محیط زیست شهرستان ملایر، حفاظت از تالاب تنها با مدیریت آب در کل حوضه آبریز آن ممکن است و نیازمند همکاری بین‌استانی است، همچنین بررسی امکان ارتقای وضعیت حفاظتی تالاب از “شکار ممنوع” به “منطقه حفاظت‌شده” می‌تواند ضمانت اجرایی بیشتری ایجاد کند.

فصول آبگیری تالاب آق‌گل بسته به میزان بارندگی سالانه از اواخر آذرماه آغاز و تا اواسط خردادماه هر سال پایان می‌پذیرد، به طوری‌که عمق آب تالاب از صفر تا یک متر متغیر است و وسعت آن در سال‌ها و ماه‌های پرآبی به حدود ۱۵ کیلومتر مربع هم می‌رسد و با پیشروی آب در قسمت‌های میانی، جزیره‌هایی به ارتفاع ۶ متر نیز ظاهر می‌شود.

اما از اواسط سال ۱۳۹۹ تاکنون خشکسالی دامن‌گیر تالاب آق‌گل شده و سخاوت آسمان و ریزش برف و باران زمستان امسال نیز تن خشک و ترک‌خورده آق‌گل را سیراب نکرد و به گفته اداره کل محیط زیست استان همدان؛ آبگیری تالاب آق‌گل در گرو بارش‌های بهاره است و باید همچنان چشم امید به دستان سخاوتمند آسمان داشته باشیم.ایرنا

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.